Khoa học và Công nghệ đồng hành cùng phụ nữ khởi nghiệp trong thời đại số

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang lan tỏa mạnh mẽ vào đời sống kinh tế - xã hội, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo đã trở thành xu thế tất yếu, mở ra cơ hội mới cho nhiều nhóm đối tượng, trong đó phụ nữ ngày càng khẳng định vai trò quan trọng hiện diện tích cực trong cộng đồng khởi nghiệp. Những năm gần đây tại tỉnh Cao Bằng,  tinh thần khởi nghiệp của phụ nữ đã có bước phát triển rõ rệt nhờ sự vào cuộc đồng bộ của ngành Khoa học và Công nghệ (KH&CN), đặc biệt thông qua việc triển khai hiệu quả Đề án “Hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp giai đoạn 2017–2025” (Đề án 939) kết hợp với Đề án Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia.

Tại khóa các khóa đào tạo, tập huấn do Sở KH&CN tổ chức chị em phụ nữ tự tin chia sẻ mô hình kinh doanh của mình, từ đó có sự hỗ trợ, đồng hành từ phía chuyên gia

Để hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp, những năm qua Sở KH&CN đã tham mưu UBND tỉnh xây dựng cơ chế điều phối thống nhất trong việc thành lập Ban Chỉ đạo và Tổ giúp việc, lãnh đạo UBND tỉnh và Sở KH&CN trực tiếp phụ trách giúp hệ thống hỗ trợ khởi nghiệp vận hành đồng bộ, liên kết chặt chẽ giữa các sở, ngành, tạo nền tảng quan trọng để phụ nữ trẻ tự tin bước vào môi trường kinh doanh đầy cạnh tranh.

Cùng với đó, hoạt động truyền thông được đẩy mạnh, tạo nên “làn sóng nhận thức mới” về khởi nghiệp trong phụ nữ. Cổng thông tin Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Cao Bằng thường xuyên đăng tải thông tin, mô hình thành công; Tuyên truyền trong các số bản tin KH&CN, thực hiện chương trình tọa đàm “Đẩy mạnh kết nối nguồn lực hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo” và hệ thống báo chí địa phương thường xuyên cập nhật câu chuyện phụ nữ khởi nghiệp. Nhờ cách tiếp cận đa nền tảng này, tư duy khởi nghiệp dựa trên tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo đã dần trở thành xu hướng trong cộng đồng nữ giới, ngay cả ở vùng sâu, vùng xa.

Đào tạo, bồi dưỡng năng lực được xem là điểm khởi đầu để phụ nữ trẻ có thể biến ý tưởng thành hành động. Nhiều khóa học đã được Sở KH&CN tổ chức hoặc phối hợp triển khai, các hoạt động tiêu biểu gồm: 01 lớp bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng đổi mới sáng tạo cho hơn 50 cán bộ, công chức, viên chức – lực lượng nòng cốt hỗ trợ phụ nữ tại cơ sở. 01 lớp đào tạo về đổi mới sáng tạo và xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo với 60 đại biểu tham dự. Phối hợp Hội Liên hiệp phụ nữ tỉnh tổ chức 01 lớp tập huấn về kỹ năng viết ý tưởng, lập kế hoạch khởi sự kinh doanh cho 50 lượt hội viên phụ nữ. Phối hợp với Trung tâm nghiên cứu kinh doanh và hỗ trợ doanh nghiệp (BSA) tổ chức tập huấn hoàn thiện mô hình kinh doanh dựa trên tài nguyên bản địa cho 50 thanh niên, doanh nghiệp, hợp tác xã (HTX), trong đó có nhiều chủ thể nữ.Sự ra đời của Mạng lưới cố vấn khởi nghiệp (TOT) với 10 chuyên gia đã trở thành “cánh tay nối dài”, sát cánh cùng phụ nữ trong quá trình khởi nghiệp hỗ trợ phụ nữ xây dựng dự án, kết nối thị trường và tiếp cận công nghệ phù hợp.

Song song với đào tạo, các hoạt động kết nối – chia sẻ kinh nghiệm được duy trì thường xuyên thông qua các hội nghị, hội thảo chuyên ngành. Đây là môi trường để phụ nữ gặp gỡ chuyên gia, tiếp cận chính sách, trao đổi cơ hội hợp tác cũng như lắng nghe xu hướng phát triển mới. Nổi bật trong số đó là Diễn đàn Xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo năm 2022, quy tụ hơn 120 đại biểu và nhiều chuyên gia quốc tế. Những sân chơi như vậy không chỉ mở rộng mạng lưới liên kết mà còn truyền cảm hứng, tiếp thêm động lực cho phụ nữ trẻ mạnh dạn theo đuổi khát vọng của mình.

Điểm nhấn trong hành trình hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp tại Cao Bằng là các cuộc thi và sự kiện đổi mới sáng tạo. Cuộc thi Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo lần thứ nhất và Techfest Cao Bằng năm 2024 đã thu hút sự tham gia đông đảo của phụ nữ trẻ, trong đó nhiều dự án gây ấn tượng nhờ ứng dụng công nghệ số, khai thác tài nguyên bản địa theo hướng hiện đại. Ngày hội Đổi mới sáng tạo – Techfest 2024 với 50 gian hàng trưng bày đã tạo không gian chuyên nghiệp để phụ nữ giới thiệu sản phẩm, tìm kiếm đối tác và mở rộng thị trường. Qua mỗi sự kiện, bản lĩnh và sự tự tin của phụ nữ trẻ càng được khẳng định rõ ràng hơn.

Không chỉ dừng lại ở hỗ trợ các khóa đào tạo, tập huấn, Sở KH&CN cũng triển khai nhiều cơ chế hỗ trợ trực tiếp về vốn, công nghệ và thị trường. Trong giai đoạn 2021–2024, 08 lượt doanh nghiệp, tổ chức, HTX – trong đó nhiều đơn vị do phụ nữ quản lý – nhận được tổng kinh phí hỗ trợ hơn 151 triệu đồng theo Nghị quyết 93/2021/NQ-HĐND. Nội dung hỗ trợ gồm: Hỗ trợ hoạt động nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm hàng hóa: cho 4 doanh nghiệp, hợp tác xã với kinh phí 70 triệu đồng;  Hỗ trợ đối với hoạt động xúc tiến thị trường khoa học và công nghệ: cho 02 doanh nghiệp với kinh phí hỗ trợ 40 triệu đồng;  Hỗ trợ đối với hoạt động ươm tạo, hình thành doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo cho 02 đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh với kinh phí hơn 40 triệu đồng.

Bên cạnh nguồn lực hỗ trợ, hệ thống chính sách của tỉnh được ban hành đồng bộ – từ Nghị quyết số 06-NQ/TU về phát triển KH&CN và đổi mới sáng tạo đến các văn bản hướng dẫn thực hiện – đã tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho phụ nữ tiếp cận các chương trình khởi nghiệp một cách minh bạch và hiệu quả.

Nhìn lại chặng đường vừa qua có thể thấy, phụ nữ trẻ Cao Bằng đang ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của tỉnh. Họ là những người dám nghĩ, dám làm, dám bước qua giới hạn để hiện thực hóa ý tưởng kinh doanh bằng tri thức và công nghệ. Đằng sau những thành công bước đầu đó là sự đồng hành của ngành KH&CN, của Đề án 939 và của các chính sách hỗ trợ được triển khai đúng hướng.

Trong thời gian tới, Sở KH&CN tiếp tục đào tạo kỹ năng số, mở rộng sân chơi sáng tạo, thúc đẩy kết nối chuyên gia trong và ngoài nước, đồng thời hỗ trợ phụ nữ tiếp cận công nghệ, vốn và thị trường một cách bền vững. Những nỗ lực này không chỉ góp phần hiện thực hóa khát vọng vươn lên của phụ nữ mà còn tạo dựng một hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo năng động, giàu bản sắc Cao Bằng trong thời đại số.

P.H